Jeziora Olsztyna — mapa wodnego miasta
Wodny Olsztyn najlepiej zrozumieć przez liczby z oficjalnego serwisu miasta. Osiem głównych jezior to: Ukiel (412 ha), Kortowskie (95,5 ha), Track (53 ha), Skanda (52 ha), Redykajny (30 ha), Długie (27 ha), Tyrsko zwane też Żbikiem lub Gutkowskim (19,5 ha) i Podkówka (7 ha). Do tego mniejsze zbiorniki, między innymi Sukiel (21 ha), Starodworskie (6 ha) i Czarne (1,5 ha). Charaktery mają różne: Track jest wyjątkowo płytki — najwyżej 4,6 metra — a niewielkie Redykajny sięgają aż 20,6 metra głębokości.
Ukiel — flagowiec
Największe jezioro miasta ma 5,3 kilometra długości i aż 22,48 kilometra linii brzegowej. Nad Zatoką Grunwaldzką działa Centrum Rekreacyjno-Sportowe Ukiel w trzech lokalizacjach: przy ulicy Kapitańskiej, na Słonecznej Polanie i przy ulicy Olimpijskiej. Kompleks połączył tereny dawnej Plaży Miejskiej przy ulicy Jeziornej, Przystani Kajakowej przy ulicy Jodłowej i Bazy Sportów Wodnych przy ulicy Sielskiej. Do dyspozycji są wypożyczalnie sprzętu pływającego i sportowego, siedem boisk do siatkówki plażowej, boisko do koszykówki, linarium i skatepark, a także Centrum Żeglarstwa Wodnego i Lodowego oraz Olsztyńskie Centrum Kajakarstwa z halą do siatkówki plażowej i kortami do squasha. Zimą działa tu sztuczne lodowisko, wypożyczalnia nart biegowych i wypożyczalnia bojerów.
Gdzie się kąpać
Zorganizowane kąpielisko działa nad Ukielem, a warunki do kąpieli oferują też jeziora Kortowskie i Skanda. OSiR prowadzi w sezonie trzy kąpieliska strzeżone oraz Wodny Plac Zabaw dla dzieci w CRS Ukiel; jedno z kąpielisk leży nad Skandą, w południowo-wschodniej części miasta. Bieżącą ocenę jakości wody kąpielisk publikuje ogólnopolski Serwis Kąpieliskowy prowadzony przez inspekcję sanitarną.
Kortowskie — jezioro uniwersyteckie
Jezioro Kortowskie przy kampusie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego ma 89,7 hektara i własne miejsce w historii nauki: od 1956 roku trwa tu tak zwany eksperyment kortowski — pierwsza na świecie techniczna rekultywacja jeziora. Z Ukielem łączy je rzeczka Kortówka. Całą historię opisujemy we wpisie Eksperyment kortowski, czyli jak Olsztyn uczy świat ratować jeziora.
Długie — jezioro uratowane
Jezioro Długie (26,8 ha, do 17,3 metra głębokości) było silnie zanieczyszczone ściekami i zostało zrekultywowane; dziś zalicza się je do zbiorników umiarkowanie eutroficznych z wodą II klasy czystości, a jego brzegi należą do ulubionych miejsc spacerowych olsztynian. To dobry przykład, że wodne bogactwo miasta nie utrzymuje się samo — stoi za nim kilkadziesiąt lat pracy.
Po pływaniu
Jeśli pogoda zawiedzie, całoroczną alternatywą jest Wodne Centrum Rekreacyjno-Sportowe Aquasfera, otwarte 2 marca 2012 roku: basen olimpijski 50 na 25 metrów z ruchomym pomostem i dwoma ruchomymi dnami, widownia na ponad 1500 osób, dwie prawie 120-metrowe zjeżdżalnie i sztuczna rzeka. Zieloną stronę miasta — las, parki i Łynostradę — opisujemy na Zielony Olsztyn — las, rzeka i parki w środku miasta.